A War of Two Worlds (The Cyprus Weekly, 24 April 2015)

By Esra Aygin

As a result of the mind-blowing, neck and neck election for the Turkish Cypriot leader last Sunday - which did not see any of the candidates get more than 50 per cent of the votes required to win - incumbent leader Derviş Eroğlu and veteran politician Mustafa Akıncı are set to stand a runoff voting on 26 April. Although Akıncı has been successful in securing significant support from various segments of the society, the second round this Sunday is not going to be a breeze for him.

The result of the race rightfully seen as one between the status-quo, non-solution and Turkification on the one side; and change, a federal solution and the survival of the Cypriot identity in the face of Turkish assimilation on the other, will largely be determined by the those, who voted for Kudret Özersay and the almost 40 per cent who did not go to polls in the first round. The ability of the left wing, pro-solution camp to stand in solidarity behind Akıncı will also be an important factor.

Last Sunday, 19 April, in the first round of elections, Eroğlu garnered 28.15 per cent of the votes edging out Akıncı, who got 26.94 per cent, by just over a percentage point. Current “parliament speaker” and Republican Turkish Party – United Forces CTP-BG candidate Sibel Siber came third with 22.53 per cent of the vote, marginally ahead of former chief negotiator Kudret Özersay. The turnout for the election was the lowest in Turkish Cypriot political history, with only 62.34 per cent of the eligible voters showing up to cast their ballots.

Although he came out as the winner, the first round was nothing but a success for Eroğlu. He received about half of the total potential votes of the National Unity Party UBP and the Democratic Party DP – the two major right wing parties backing him up. The popularity of the incumbent leader, who at the onset of the election period was confident that he would win in the first round, gradually decreased as a significant portion of his traditional voter base turned to Özersay. Akıncı, on the other hand, was able to triple the total potential votes of the two parties that supported him in the first round - the Socialist Democracy Party and United Cyprus Party BKP.

Immediately after the results of the first round became clear Sunday night, senior officials and opinion leaders from CTP-BG declared open and strong support for Akıncı on social media. In a very popular decision the following day, the party assembly of CTP-BG voted unanimously to give ‘active support’ to Akıncı. Siber and former Turkish Cypriot leader Talat have separately voiced support for Akıncı and called on the voters to cast their ballots in his favour.

An obvious winner of the election, Özersay, a young professor of international relations and the founder of the civil society initiative “Toparlanıyoruz” (‘we are pulling ourselves together’) movement, who entered the race back in October 2014 with no significant power, party or organization backing him up, has refrained from taking sides in the second round. Having secured a very mixed supporter base from all across the political spectrum, Özersay insisted that he would not voice support for either of the candidates despite the fact that he called for clean politics throughout his election campaign and criticized the corrupt and ineffective system in the north – largely a legacy of Eroğlu.

“I will go and cast my vote with free will and by listening to my conscience.  I will not channel votes or get involved in any kind of bargaining,” Özersay said in a press conference on Tuesday. However, in a move seen by some as a possible indication of his inclinations, Serkan Mesutoğlu, the current president of the ‘Toparlanıyoruz’ movement, announced that he would vote for Akıncı in the second round. ‘Toparlanıyoruz’ later made a press statement saying Mesutoğlu’s choice does not bind the movement.

Murat Gezici, the director of the Gezici Research Company, which made the most accurate predictions in the run-up to the first round, stated in an interview earlier this week that he stands behind his company’s findings in relation to the second round, which foresee an Akıncı victory by 60 per cent. “55 per cent of people who voted for Özersay and 95 per cent of the CTP-BG voters will vote for Akıncı in the second round,” said Gezici

To win, both Eroğlu and Akıncı will have to lure in the voters of Özersay as well as the absentees of the first round, who are believed mostly to be the disgruntled CTP-BG and UBP supporters. Although, Akıncı seems to be more advantageous in the second round, having secured the support of CTP-BG and a large segment of the civil society (a large number of trade unions and non-governmental organizations including the Famagusta Initiative, Turkish Cypriot Teachers Union KTÖS, Cyprus Turkish Civil Servants Trade Union KTAMS, Cyprus Turkish Physicians Union and the Cyprus EU Association have declared support for Akıncı) Eroğlu is working very hard to unite the right-wing and to win back the dissenters. His campaigners, on the other hand, are trying to dissuade the Republican Turkish Party CTP voters from supporting Akıncı by arguing that CTP has made a historic mistake by throwing its weight behind Akıncı because his victory would spell disaster for the future of the party.

It remains to be seen this Sunday whether the left wing, pro-solution camp within the Turkish Cypriot community will be able to join powers behind Akıncı to once again challenge the status-quo as it did in early 2000s, when it toppled the regime of late Denktaş. The sentiment is undeniably similar.

Election surprise in north (The Cyprus Weekly, 18 April 2015)

By Esra Aygin

As Turkish Cypriots are preparing to go to polls to elect a leader and the debate is getting ever the more heated, one thing there is broad consensus on is the fact that it is impossible to predict who will come out of the ballot box this Sunday.

The developments in an unprecedented elections period in the northern part of Cyprus over the last months have unfolded in such a way that current Turkish Cypriot leader Derviş Eroğlu, current “parliament speaker” Sibel Siber and veteran politician Mustafa Akıncı seem to have almost equal chances of coming out as the winner. And the star of independent candidate and former chief negotiator Kudret Özersay is shooting at such speeds that, he is already clearly one of the winners, no matter what the result is.

None of the candidates are expected to get more than 50 per cent of votes required to win the elections in the first round this Sunday. Next Sunday, 26 April, the second round of the elections will be held, where the two candidates with the most votes will run against each other. And it seems impossible to predict who those two will be.

One of the biggest surprises of the election period has been the very clear decline of the current Turkish Cypriot leader, Eroğlu. Despite the fact that the two major right wing parties, National Unity Party UBP and Serdar Denktaş’ Democratic Party DP officially declared support for Eroğlu, there is a significant number of people in both parties, who harshly oppose him mostly due to personal inter-party disputes. The perception at the onset of the process was that hardliner Eroğlu would win the election in the first round, and his campaigners were toying with the slogan, “55 per cent is the target.” Although he is still topping the polls, it is clear that Eroğlu is in for a very narrow race that will definitely not end in the first round. It is even being questioned whether or not he would be one of the two candidates, who get enough votes to go to the second round.

“Let alone winning in the first round, getting around 30 per cent and being able to go up to the second round will be perceived as a success for Eroğlu,” wrote Başaran Düzgün, the General Manager of the liberal, pro-solution Havadis newspaper on Tuesday.

The main destination of the right-wing voters despising Eroğlu is Özersay - the other big surprise of the election period. Özersay, a young professor of international relations and the leader of the civil society initiative “Toparlanıyoruz” (‘we are pulling ourselves together’) movement, entered the race back in October 2014 with no significant power, party or organization backing him up. Commentators and polls gave Özersay no more than 5 per cent of the ballots at the polls. However, his completely unforeseeable and swift rise in a matter of just six months, has now made him a huge challenge for his competitors with the possibility of garnering up to 20 percent of the votes. It would not be a surprise for those following the process closely, if Özersay wins enough votes to go on to the second round.

“Everyone thought he would remain at three-five per cent but support for Özersay increased unbelievably. There is a huge flow towards Özersay mainly from UBP and DP,” said Düzgün.

The main message of Özersay’s “Toparlanıyoruz” movement has been a call for clean politics and clean society. Özersay has consistently kept on the same line throughout his candidacy, criticizing the corrupt and ineffective system in the north and promising a reformation and cleanup, and an end to partisanship and nepotism.

On the negotiations front, he has highlighted his knowledge and experience stemming from the fact that he has been involved in the Cyprus talks for the last 12 years working with all three Turkish Cypriot leaders, late Rauf Denktaş, Mehmet Ali Talat, and Eroğlu. While promising to work for a federal solution, he has argued that Turkish Cypriots should not pin all their hopes on a solution but should focus on correcting every aspect of their life regardless of the conditions.  

Working with a team of volunteers, Özersay has been able to garner the support of circles across the political spectrum - people from left to right, from the extreme nationalist to the liberal pro-solution, from businessmen to Turkish settler groups, who are fed up with the system, the same politicians, undelivered promises, political parties and corruption.

The fact that the voting patterns of Turkish Cypriots this time around have almost nothing to do with party affiliations and allegiances makes it ever more impossible to predict the outcome of the elections. A significant part of the traditional voter base of UBP and DP are going mainly for Özersay, but also Siber - the candidate of the Republican Turkish Party – United Forces CTP – BG, and Akıncı - independent candidate backed by the Socialist Democracy Party and United Cyprus Party BKP. A significant part of the traditional supporters of CTP, on the other hand, have not been able to internalize Siber -who is not from the grassroots of CTP - are going for Akıncı. 

So, in probably the most interesting election in the Turkish Cypriot political history, it would be fair to say any result is possible on Sunday.

As Düzgün said, “These elections are taking place on a very slippery ground. We are trying to read the process through traditional analysis methods, which don’t work in this case. Nothing is as it was before.”

Kıbrıslı Türk Müzakereci Kudret Özersay ile Röportaj (Havadis Gazetesi, 31 Mart 2014)

Özersay: Statüko çatırdıyor

Müzakereci Kudret Özersay, bugün gerçekleşecek kritik liderler buluşması öncesinde Havadis Gazetesi’nin sorularını yanıtladı

Esra AYGIN

“Müzakere heyeti daha da güçlendirilmelidir” eleştirilerini yanıtlayan Başmüzakereci Kudret Özersay, son dört yıldır sürekli öneri yapanın Türk tarafı olduğunu belirterek, “Siz hiç BM tarafından Türk tarafının suçlandığına tanık oldunuz mu?” diye sordu, geniş bir yetişmiş insan grubunun müzakere heyetine yardımcı olduğunu söyledi. Müzakere heyetinin son dört yılda kendisini kanıtladığını vurgulayan Özersay, “Aşırı talepler ortaya koyan, süreci geciktiren bir durumda olsaydık inanın bana uluslararası toplum Kıbrıs Türk tarafını suçlamaktan hiç çekinmeyecekti” dedi.

Özersay “tek adam” olmadığının altını çizerek, birçok alanda, ülkenin yetişmiş isimlerinden destek alındığını söyledi. Merhum Cumhurbaşkanı Denktaş ve bir önceki Cumhurbaşkanı Talat döneminde müzakere heyetinde olan isimlerle halen çalışıldığının altını çizen Özersay, bunu bir “zenginlik” olarak niteledi.

Kamuoyuna sürekli bilgi verdiğini belirten Özersay, “İşte bu bir nevi referanduma da hazırlamak anlamına geliyor. Toplumun farklı kesimlerinden bizlerle görüşme talebi geliyor ve biz görüşüyoruz, farklı düşünceler varsa dinliyoruz” dedi.

Havadis: Kıbrıs Rum tarafı altı başlığın her biri için ayrı müzakere ekipleri ve toplumun her kesimini temsil eden bir müzakere danışma grubu oluşturdu. Buna karşılık, siz müzakereleri Kıbrıs Türk tarafı adına yürüten tek adam görünümündesiniz. Size destek olacak uzmanlardan ve farklı kesimleri temsil eden kişilerden oluşan bir ekibe ihtiyaç duymuyor musunuz?

Kudret Özersay: Müzakere heyeti, geçen sürede kendisini kanıtladı. Bizim her bir başlık için bize yardımcı olan uzmanların da yer aldığı güçlü bir müzakere heyetimiz zaten var ve bu heyet, aradan geçen dört yılda kendisini kanıtlamıştır.

Böyle olmasaydı, aşırı talepler ortaya koyan, süreci geciktiren bir durumda olsaydık inanın bana uluslararası toplum Kıbrıs Türk tarafını suçlamaktan hiç çekinmeyecekti.

Peki geçen sürede Kıbrıs Türk tarafının uluslararası aktörler ve BM tarafından suçlandığına hiç tanık olduk mu?

Hayır. 2010 yılında oluşturulan heyetimiz son dört yıldır sürekli yeni öneri geliştiren, BM uzmanlarıyla gerek yurt dışında gerekse adada yoğun şekilde çalışan ve yeni fikirler geliştiren, her zaman daha fazla görüşme talep eden, Cenevre ve New York’ta üçlü zirve yapılmasında ısrarcı olan ve oralara önerilerle giden, sonuç almak için al-ver talep eden, geliştirdiği önerileri BM Genel Sekreteri tarafından “yeni, yaratıcı” bulunan ve bunun BM raporlarında açıkça yazılmasını sağlayan bir ekip.

Bunu herkesin görüp memnun olması, mutlu olması gerekir.

Havadis: Size yardımcı olan müzakere heyeti ile ilgili ne düşünüyorsunuz?

Kudret Özersay: Müzakere Heyetimizin neredeyse yarısı Dışişleri Bakanlığı’ndan diplomat arkadaşlardan oluşuyor: Bu isimlerin bir kısmı müdür seviyesinde ve geçmişte Annan Planı döneminde Bürgenstock müzakerelerine bizzat Kıbrıs Türk tarafı adına katılmış kişiler.

Bir bölümü de yine aynı dönemde Annan Planı federal yasalarının hazırlanmasında fiilen görev almış diplomat arkadaşlar.

Yine aynı ekipte geçmişte Başbakanlık AB koordinasyon biriminde görev almış isimler var, avukat ve mülkiyet uzmanı isimler var. Ki örneğin mülkiyet uzmanı olan arkadaş, aynı zamanda Sayın Talat döneminde de mülkiyet konusunda ekipte yer alıyordu.

Bakın bir örnek vereyim. Ekonomi konusunda Kıbrıs Türk önerilerini oluşturan ekip, aynı zamanda geçmiş dönemde, yani bir önceki Cumhurbaşkanı döneminde bu görevi yapan arkadaşlar. Hatta oraya yeni ekonomist arkadaşlar da ilave edilmiş durumda. Öte yandan biz, uzmanlık gerektiren konularda devletin kurumlarıyla birlikte çalışıyor, oralardan destek alıyoruz. Örneğin polis konularını müzakere ederken biz güvenlik ve polis yetkililerimizle bir araya gelerek ciddi teknik destek aldık, müzakere masasında ona göre ilerledik, kurumlarımızın uzmanlıklarından yararlandık.

Örneğin şu anda güven yaratıcı önlemler bağlamında yapılacak çalışmalar için yeni fikirleri tartışarak üretecek bir başka ad hoc komite kurduk. Mesela orada Ticaret Odası, Sanayi Odası, GİAD ve İŞAD’dan temsilciler olduğu gibi, üniversitelerden ekonomist akademisyen arkadaşlar var.

Havadis: Cumhurbaşkanı Eroğlu, göreve geldiği dönemde Danışma Kurulu oluşturmuştu. Faydalanıyor musunuz?

Kudret Özersay: Kuşkusuz bu yapıya destek olmak üzere oluşturulmuş Danışma Kurulu’nu da hatırlatmalıyım.  Farklı siyasi görüşleri bulunan isimlerden oluşuyor Danışma Kurulu. Geçmişte müzakerecilik yapmış, müzakere heyetlerinde yer almış isimlerle üniversitede akademisyen olarak görev yapan arkadaşlar var içerisinde. Müzakere Heyeti bu Kurul ile belirli aralıklarla bir araya geliyor ve görüş alış-verişinde bulunuyor. Tüm bunlara Cumhurbaşkanlığında görev yapan danışman hukukçuları da eklemek gerekir. Hatta bu isimler bir bölümü, bir önceki Cumhurbaşkanı döneminde görevde olan hukukçu arkadaşlar. Onlar da müzakerelere yardımcı oluyorlar, örneğin müzakerelerdeki uluslararası antlaşmalar komitesinin başkanı Cumhurbaşkanlığı Hukuk danışmanı olan arkadaşımızdır. Yani özetle ortada çok sayıda uzmanın katılımıyla çalışma yapan başarılı bir müzakere heyeti vardır.

Havadis: Cumhurbaşkanlığı’nın süreçle ilgili yeterli bilgiyi vermediği yönünde eleştiriler hiç bitmedi.

Kudret Özersay: Her dönemde müzakere heyetleri ve bilgi verme konusu siyasilerimiz tarafından istismar edildi. İşte bu nedenledir ki bugün zaman zaman toplumsal zenginliğimizi, enerjimizi boşa harcamak pahasına bu konuları sırf konuşmuş olmak için konuşanlar var. Bunu, tüm Cumhurbaşkanları ile çalışmış birisi olarak her dönemde görmek, yaşamak beni gerçekten üzüyor.

Üç yıl önce talep üzerine Meclis’te temsil edilen tüm siyasi parti yetkililerine tüm tutanakları açtık, “dileyen gelsin okusun” dedik. Peki sonuç ne oldu? Gelip de okuyan sayısını söylemeye gerçekten dilim varmıyor.

Bugün bu şikayeti yapan isimlerden birisinin, geçmiş dönemde verilen bu imkan çerçevesinde sadece bir kez geldiğini ve yüzlerce sayfa görüşme notuna bir-iki saat sadece göz atıp gittiğini söylemeye dilim varmıyor, ama bizi de söylemeye mecbur ediyorlar.

Bu türden bir imkan olduğunu, tüm tutanakların kendilerine açık olduğunu bildikleri halde bu şikayette bulunan siyasi parti yetkililerinin iyi niyetini sanırım artık sorgulamak gerekir.

Havadis: “Rum tarafında 70 kişilik bir komite müzakereler için, al- ver süreci için hazırlanıyor” son dönemlerde kuzeyde en çok kullanılan cümlelerden biri. Bu aynı zamanda “biz yetersiz kalıyoruz” eleştirisini de beraberinde getiriyor.

Kudret Özersay: Eğer kurulduğu söylenen komitelere rağmen verdiğimiz önerilere cevap almak için uzun süre bekliyorsak ya da bazı konularda “yetişemedik” yanıtı alıyorsak veya henüz al-vere hazır olmadığımız  söyleniyorsa, o zaman bu çalışma yöntemini kopyalamayı düşünmeden önce ciddi şekilde sorgulamak gerekir.

Öte yandan Kıbrıslı Rum liderin göreve gelmesinden sonra ilk kez bir müzakere heyeti kuruyor olduğunu unutmamak gerekir. Oysa bizde 2010 yılındaki Cumhurbaşkanı değişikliği ile birlikte bir müzakere heyeti zaten oluşturulmuştu ve o heyet görevine devam ediyor.

Havadis:  Çözümsüzlük devam ettiği sürece, müzakere süreçleri de iç politikanın bir parçası olmaya devam ediyor. Bunu dezavantaj olarak algılayabilir miyiz?

Kudret Özersay: Müzakereler iç siyasete meze yapılmamalı. Bir yandan müzakere heyetleri, diğer yandan bilgilendirme ve tutanakları paylaşma konuları ve dahası maalesef bugüne değin bu ülkede her dönemde iç siyasetin, kısır çekişmelerin mezesi yapılageldi.

Bunun bu ülkeye hiç, ama hiç bir yararı yoktur. Her üç Cumhurbaşkanı da, değişen oranlarda kendilerine göre daha farklı siyasi bir nokta duran isimlerle, uzmanlıkları çerçevesinde çalışmayı bilmişlerdir.

Devletin diğer kurumlarındaki çalışmalarla mukayese edildiğinde müzakereler açısından devletin arşivinin de, çalışanlarının da, hafızasının da kurumsallaşma açısından oldukça iyi bir noktada olduğunu hepimiz görmeliyiz diye düşünüyorum.

Havadis: Kıbrıs Türk tarafı, toplumu olası bir referanduma ve çözüme hazırlamak adına bir çalışma içerisine girmeyi planlıyor mu? Toplumu nasıl hazırlamayı düşünüyorsunuz?

Kudret Özersay: Bu sorunuz çok önemli. Eminim herkesin dikkatini çekmiştir. Geçmişteki süreçlerden farklı olarak neredeyse her Müzakereci görüşmesi ertesinde basına açıklama yapıyorum ve kamuoyuna o gün müzakerelerde hangi konuları konuştuğumuzu, genel anlamda hangi noktada olduğumuzu ve bundan sonraki adımın ne olduğunu açıkça anlatıyorum.

Tabii ki Rum tarafının ne önerdiğini ya da bizim ne önerdiğimizi detaylı şekilde söylemiyorum çünkü süreç içinde bir orta noktada buluşmak için şu anda söylediklerimizden daha farklı noktalara kaymamız da gerekebilir, o zaman da şimdi açıkladıklarınızla kamuoyunu yanlış yönlendirmiş olursunuz, gereksiz bir beklentiye neden olmuş olursunuz.

Oysa geçmişte hepimiz şunu gördük. Kıbrıs Türk tarafı gizlilik kuralına uyacak diye hep sessiz kaldı ama Rum tarafında yayınlanan gazeteler nedense müzakerelerdeki her şeyden, özellikle Kıbrıs Türk tarafının görüşleri çarpıtılarak haberdar edildi.

Rum basını adeta müzakere odasındaymış gibi yayınlar yaptı ve Kıbrıs Türk kamuoyuna ve basınına o anlamda bir haksızlık yapılmış oldu.

Oysa bu yeni dönemde, kimseye haksızlık olmaması ve kamuoyunun da sürecin nereye gidiyor olduğunu bilmesi için sürekli şekilde kamuoyuna açıklama yapıyor, bilgi veriyoruz. İşte bu bir nevi referanduma da hazırlamak anlamına geliyor. Toplumun farklı kesimlerinden bizlerle görüşme talebi geliyor ve biz görüşüyoruz, farklı düşünceler varsa dinliyoruz. Müzakere ofisine gelen somut görüşme taleplerinden hiçbirini geri çevirmiyorum, bunun başında da bazı sivil toplum örgütü temsilcileri geliyor. Kuşkusuz referanduma gerçek anlamda hazırlanma, çözüm hükümlerinin ne olacağı iyice şekillendiğinde hızlanacak olan bir süreçtir.

Toplumun farklı kesimleri bir çözümden bekledikleri bağlamında bu ortaya çıkacak metni değerlendirecek ve kararlarını vereceklerdir. Burada önemli olan dezenformasyonun engellenmesi ve önyargıların giderilmesidir. Herkesin bardağın diğer tarafını da görmeye çalışmasıdır. Bana kalırsa bu da şeffaflıkla ve empati kurmakla olur.

Havadis: ABD elçisi Koenig, liderlerin pazartesi günkü görüşmesinin ardından al-ver sürecine geçilmesiyle müzakerelerin yoğunluğunun artmasını beklediklerini söyledi. Bu yönde bir hazırlık var mı?

Kudret Özersay: Evet, bugün yapılacak Liderler görüşmesinde sürecin sonuç alıcı olabilmesi için nasıl bir yol izlememiz gerektiğini de ele almayı düşünüyoruz. Kısa sürede sonuç almak istiyorsak müzakerelerin yoğunlaşması da gerekir ancak sadece bu sonuç almak için yeterli de değil. Her iki tarafın da kendisi için ideal olanda diretmesi yerine bir orta noktada buluşmaya çalışması gerekir. Biz Kıbrıs Türk tarafı olarak bunun, köprü kurucu önerilerle ve al-ver ile olacağını düşünüyoruz. Rum tarafından gelen sinyaller ve örneğin Rum müzakere heyetinden bazı isimlerin Havadis’e yaptığı açıklamalar eski verimsiz oyuna geri dönüşü anımsatıyor ve biz buna girmek istemiyoruz. Yani şimdi ben müzakere masasında Rum tarafının, federal ortaklıkta sadece Rum bakanların alacağı kararla, tüm Kıbrıslı Türk bakanlar karşı çıksa bile o kararların geçerli olacağını, yani bir toplumun diğerinin iradesine rağmen ülkeyi yönetebileceğini önerdiğini söylersem bunun sürece ne faydası olur.

Havadis: Bu ve bunun gibi öneriler geldi mi masaya?

Kudret Özersay: Ben, Rum tarafının yerleşmiş BM parametrelerinin tamamen dışında olan öneri ve söylemlerini kamuoyu önünde deşifre etmekten özellikle kaçınıyorum çünkü bu sürece zarar vermek istemiyorum.

Bu çok hassas bir dengedir, herkes sorumlu davranmazsa kendimizi karşılıklı bir suçlama oyununun içerisinde buluruz ve bunun da kimseye ve bu ülkeye hiç bir yararı olmaz. Kıbrıs Rum tarafı da, federal yürütmede bu türden bir karar alma mekanizmasının olmayacağını bence en az bizim kadar iyi biliyor çünkü bu BM Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararlarında tanımlanan ve ortak açıklamada da yer alan siyasi eşitliğe tabi ki aykırıdır.

Bu konular, müzakere masasında çözülür, basında karşılıklı suçlamayla değil. O eskidendi.

Havadis: Aklınızda çözüm sürecine ilişkin bir takvim var mı?

Kudret Özersay: Önemli olan taraflardan birinin tek yanlı takvimi değil, birlikte bir programlama yapabilmemizdir. Ancak her müzakere sürecinde olduğu gibi bunda da gerçekten doğal takvimler olduğunu herkes görmek durumundadır.

Eğer ucu açık, sırf görüşmüş olmak için görüşelim, nereye giderse gitsin düşüncesinde değilseniz bir takvimleme ve programlama mutlaka olacaktır.

Kıbrıs adası, hem bölgesel olarak hem de ilgili aktörler açısından ani ve beklenmedik siyasi gelişmelerin yaşanabileceği bir yerde duruyor. Onun için fırsat yakalandığında değerlendirilemezse ve zamana yayılmaya kalkılırsa sadece boşa kürek çekilmiş olunur.

Havadis: Maraş’ın güven yaratıcı önlemler çerçevesinde açılması artık yaygın şekilde gündeme getiriliyor. Kıbrıs Türk tarafı Maraş’ın kapsamlı çözümün bir parçası olduğu yönündeki tezinden vaz mı geçti?

Kudret Özersay: Maraş’ın tek yanlı olarak Kıbrıs Türk yönetiminde açılması ile bir güven yaratıcı önlem olarak açılmasını birbirinden ayırmak gerek. Birincisi konusunda daha önce kişisel görüşlerimi defalarca paylaştım. Ancak şu anda müzakerelere odaklandığımıza göre kapsamlı çözüm bağlamında sorduğunuz soruya bakmak gerekir.

Maraş’ın iki taraf arasında çözümün bir parçası olarak değil de bir güven yaratıcı önlem olarak ele alınması bizi Kıbrıs müzakerelerinin ve sorununun bir minyatürü durumunda olan Maraş müzakereleri ile karşı karşıya bırakır. Bu türden bir müzakerede ise mülkiyet, toprak ayarlaması, güvenlik, AB hukukunun uygulanması ve olağan olarak Kıbrıs sorununda var olan başlıkların gündeme gelmesi kaçınılmazdır.

Yani kısa sürede güveni yaratmaya odaklanmak yerine yeni bir tartışmanın içerisine sürüklenmemiz ve başarılı olsak da bunun uygulamasını mümkün kılmamız yıllar alabilecektir.

Bu şartlarda kendimize sormamız gereken soru ise bu müzakere sürecini yıllara yaymayı düşünüp düşünmediğimizdir. Biz bu sürecin erken zamanda uzatılmadan ve mümkünse başarıyla tamamlanmasını istiyoruz. Güven yaratıcı bir önlem için üç beş yıl beklemek yerine bir yıl içerisinde Maraş’ın da bulunduğu kapsamlı bir çözüm bulmak daha gerçekçidir diye düşünüyorum. Kuşkusuz neyin güven yaratıcı önlem olduğu madem ki tartışmalıdır, bu noktada Kıbrıs Rum tarafı bizi Maraş ile ilgili bir talepleri varsa bunun güven yaratacağı konusunda ikna etmek durumundadır. Bunda başarılı olamadıkları sürece bunun bir güven yaratmaktan ziyade, talep edildiği sürece kuşku ve kaygıları artıran bir meseleye dönüşmesi çok muhtemeldir.

Havadis: Siz hem Sn. Denktaş, hem Sn. Talat hem de Sn. Eroğlu döneminde müzakereler konusunda çalıştınız. Bu kez çözüm için gerekli olan tüm unsurların bir arada olduğuna dair yaygın bir söylem var. Tecrübelerinize dayanarak bu seferki çözüm şansını nasıl buluyorsunuz? Bu sefer bir çözüme ulaşabilecek miyiz?

Kudret Özersay: Çözüm şansı çok farklı ve birbiri ile ilintili faktörlere bağlıdır. Bunu önceden kestirmek yahut hesaplamak hiç de kolay bir şey değildir.

Daha önceki müzakere dönemlerinden farklı birtakım hususlar olduğu ortada. Her şeyden önce adanın her iki yanında da olumlu bir beklenti, giderek artan bir umut var. Ancak sürece de yardımcı olan bu olumlu beklentinin altında kalmamak bizim görevimizdir.

Kısa süre içerisinde bazı ilerlemeler ya da açılımlar elde etmemiz bu olumlu havanın muhafaza edilmesi için gereklidir. Öte yandan bu yeni dönemde her iki tarafta da yaşanan ekonomik sıkıntılar “bu statükonun sürdürülemez” olduğu yönünde bir algı yaratmaya başladı.

Bunun Rum tarafında henüz tam olarak geliştiğini söyleyemem. Ayrıca bunun liderlik kadrolarına da yansıması bir zorunluluk. Ekonomik sıkıntıların değişimi tetikleyip tetiklemeyeceğini bir süre sonra test etme imkanı bulacağız. Tabi tüm bunlara başta ABD olmak üzere pek çok uluslararası aktörün ilgisini de eklemek gerekir.

Eğer tüm bunları aynı yönde harekete geçirmek için çaba harcarsak çözüme ulaşmamak için bir neden göremiyorum.

Bu süreçte sonuç ne olursa olsun, bizlerin kontrol edemediğimiz toplumsal gelişmeler ve değişimler var. Bence dünyadaki iletişim ve diğer alanlarda yaşanan devrim niteliğindeki değişimlerin toplumsal yansımalarını yakında Kıbrıs’ta da göreceğiz. Tanınmamışlık bunu engelleyemez, belki bir miktar geciktirir sadece. Statüko çatırdıyor, bunu besleyen toplumsal yapı da siyaset de çatırdayacak diye düşünüyorum.

Havadis: Bu kez de bir çözüme ulaşmamamız durumunda Kıbrıslı Türkleri ne bekliyor?

Kudret Özersay: Çözüm, adil ve yaşayabilir olursa, her durumda bugünden daha iyi bir vizyonu bir perspektifi barındırıyor. Her şeyden önemlisi uluslararası hukukun bir parçası olmak bizim için çok önemli olacak. Tabi bunun için yaşam şeklimizi, yönetim anlayışımızı değiştirmek zorunda olduğumuzu da bilmeliyiz.

Kıbrıslı Türkler olarak bir çözüm halinde bugünden çok daha fazla çalışmak ve yarışmak zorunda olacağımızı düşünüyorum. Bu da kendi kendimize çeki düzen vermemize ivme katacak bir şeydir ve olumludur. Ancak çözüm öncesinde, oturup çözümü beklemeden de yapabileceklerimizi yapmakta daha bugünden geç kalıyoruz.

Bir çözüme ulaştığımızda da Lefkoşa Türk Belediyesi’ndeki aşırı istihdam orada duracak ve bunu çözmek zorunda olacağız. Belediyelerimizdeki bütçe sıkıntıları da yerinde duruyor olacak ve tüm bunlarla yine bir eşikte yüzleşmek zorunda olacağız. Bunları bilerek gecikmeksizin hazırlık yapmalıyız.

http://www.havadiskibris.com/Haberler/roportaj/ozersay-statuko-catirdiyor/23794