Turkish Cypriots see progress in Swiss talks

November 11, 2016

By Esra Aygin

The critical five-day meeting between the Turkish Cypriot and Greek Cypriot sides in the Swiss Alps did not produce much progress on the crucial chapter of territory, risking the prospects of a breakthrough in the solution negotiations this year.

The two Cypriot leaders, Mustafa Akinci and Nicos Anastasiades took the negotiations to Mont Pelerin, Switzerland this week to discuss all outstanding issues of the Cyprus problem interdependently with a primary focus on territory.

They hoped to agree on territory criteria – which will determine how much and which parts of the land currently in the northern part of Cyprus will be returned to the Greek Cypriots in a federal Cyprus, and set a date for a five-party conference to seal the final deal.

Although some progress was achieved in the governance and power sharing, property, economy and EU affairs chapters in Switzerland, the sides were not able to engage in productive brainstorming about the security and guarantees chapter, which prevented any progress in territory, sources close to the talks said.

“The Turkish Cypriot side cannot risk making big decisions on territory without seeing that there is a chance to find a middle way in guarantees,” a foreign diplomat said.

http://in-cyprus.com/turkish-cypriots-see-little-progress-in-swiss-talks/

“The Greek Cypriot side was not ready to engage in a constructive discussion on guarantees and the Turkish Cypriot side was not ready to discuss maps.”

Efforts to bridge the gaps in territory will continue today, but observers agree the prospects for a breakthrough are scarce.

The sides are likely to take the talks on territory criteria back to Nicosia. The Greek Cypriot side is probably concerned that it would be pressured to make more concessions if guarantees and territory are discussed interdependently rather than successively.

Territory and security and guarantees are the most sensitive issues of the Cyprus problem, which will be decisive in the endorsement of the settlement plan by the people in simultaneous referendums.
It is difficult to see how the process, which has so far been guided more by fear than courage, will move forward from here on, as the sides seem to have locked horns, not moving unless they see each others’ cards on territory, security and guarantees.

“If they have the will to solve this problem, they have to take a step,”said Mete Hatay, senior researcher at PRIO Cyprus Centre. “Even if it is a unilateral one.”

Maps at the ready

November 20, 2016

By Esra Aygin

Laudable last-minute openings in the thorny territory chapter by Turkish Cypriot leader Mustafa Akinci in Switzerland have shifted Cyprus negotiations into top gear and significantly improved prospects of a solution.

Turkish Cypriot and Greek Cypriot sides were very close to an agreement on territory criteria – to determine how much land is to be under the administrative control of each constituent state in a future federal solution – when Nicos Anastasiades requested a recess to hold consultations in Cyprus and Greece.

Akinci (photo) and Anastasiades return to talks in Mont Pelerin, Switzerland on Sunday.
“The Greek Cypriot leader realised that an agreement on territory criteria was actually possible, right then and there,” a source close to the talks said.

“He had not expected Mont Pelerin to go so well.”

When they reconvene in Mont Pelerin, the sides are expected to apply the territory criteria on a map and decide on the design and date of the final phase of Cyprus negotiations, which will be a multi-party conference on the security and guarantees chapter.

It is important that Sunday’s crucial meeting has the same agenda as last week, and the two leaders continue to discuss territory exactly from where they left off, a foreign diplomat said.

The multi-party conference on security and guarantees with the participation of guarantor states Turkey, Greece and the United Kingdom, is likely to take place in about three-to-four weeks.

Discussions on territory in Mont Pelerin were not very promising until late in the day, as the Turkish Cypriot side hesitated to move on territory without getting a sense of whether a middle way could be found in the security and guarantees chapter.

The Greek Cypriot side refused to engage in productive brainstorming about security and guarantees without progress on territory.

Akinci overcame his hesitations and showed true leadership in the last hours of the meeting, observers said, suggesting he would be ready to discuss the future Turkish Cypriot constituent state to make up 28.5%–29% of the total area of Cyprus.

Plus the return of 70,000-90,000 Greek Cypriot refugees, and the creation of federal zones in some areas. No areas were specified and no town or village names were mentioned.

“Akinci showed that his allegiance is with nowhere other than Cyprus, and that he truly, sincerely, wants peace on the island,” said the source. “Now it is up to Anastasiades to deliver.”

Political analysts see the creation of federal zones as a very good compromise, as special arrangements in such zones would allow for the return of Greek Cypriots, while at the same time, enable Turkish Cypriots currently living there to remain in place.

This is the first time in the history of Cyprus negotiations that Turkish Cypriot and Greek Cypriot leaders are directly negotiating territory.

Past negotiations involved territory proposals being tabled by third parties, like the United Nations.

http://in-cyprus.com/maps-at-the-ready/

GÜVENLİKTE TEKNİK ÇALIŞMA BAŞLIYOR

TEKNİK ÇALIŞMA BUGÜN: Kıbrıs’taki iki taraf ve garantör devletler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’tan teknokratlar bugün İsviçre’de bir araya gelerek güvenlik ve garantiler üzerinde çalışmaya başlıyor.

DÖRT KATEGORİ: Teknik çalışmada, federal Kıbrıs’taki güvenlik ihtiyacı dört kategoride ele alınacak: Anlaşmanın uygulanması, yargı ve poliste yapılması gerekenler, Anayasal güvenceler, dış tehditlere karşı güvenlik

SİYASİ TOPLANTI OCAK SONU: Çalışmanın olumlu geçmesi durumunda, sonuçlar çok büyük ihtimalle Ocak sonunda Cenevre’de yapılacak siyasi düzeydeki toplantıda değerlendirilecek. Toplantının başbakanlar düzeyinde olması bekleniyor.

ESRA AYGIN

Kıbrıs’taki iki taraf ve garantör devletler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’tan teknokratlar bugün İsviçre’de bir araya gelerek güvenlik ve garantiler üzerinde çalışmaya başlıyor.

Kıbrıs Konferansı çerçevesinde Mont Pelerin’de yapılacak teknik çalışmada, federal Kıbrıs’taki güvenlik ihtiyacı dört kategoride ele alınacak:

- Anlaşmanın uygulanması ve uygulamanın gözetimi

- Tüm vatandaşların kendini güvende hissetmesi için yargı ve poliste yapılması gerekenler

- Anayasal güvenceler

- Dış tehditlere karşı güvenlik, ve garantörlerin rolü

Teknik uzman grubu, bu çerçevede, tüm bu kategorilerdeki güvenlik ihtiyaçlarını ve bunlara karşı alınabilecek alternatif önlemleri listeleyecekler. Kıbrıs Türk tarafının uzman grubu Baş Müzakereci Özdil Nami, Kıbrıs Rum tarafının uzman grubu ise Baş Müzakereci Andreas Mavroyiannis başkanlığında çalışacak.

Birkaç gün sürmesi öngörülen çalışmanın olumlu geçmesi durumunda, sonuçlar çok büyük ihtimalle Ocak sonunda Cenevre’de yapılacak siyasi düzeydeki toplantıda değerlendirilecek. Toplantının başbakanlar düzeyinde olması bekleniyor.

Çalışmada özel gözlemci statüsü ile yer alacak olan Avrupa Birliği’ni, Cenevre BM ofisindeki AB delegasyonunun başında bulunan Peter Sørensen temsil edecek. Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Junker’in Kıbrıs’taki özel temsilcisi Peter Van Nuffel’ın da Mont Pelerin’deki çalışmalara katkı yapmak için hazır olacağı bildirildi.

After Mont Pelerin…

Esra Aygin

28 November 2016

Many things have been said and written after the failed Mont Pelerin summit. I do not intend to get involved in the debate of who is right and who is wrong, or who is to be blamed and who is blameless. I know very well that every story has at least two facets, and neither side is ever absolutely right and good, or absolutely wrong and bad. There is one more thing that I know: The official and unofficial statements and the blame game on both sides have hurt the solution process more than the impasse itself… This blame game, which has been going on more openly in the north and more covertly in the south, has to a large extent shaken the communities’ faith in each other and in a solution.

However, the communities are the foundations of the solution process. A settlement in Cyprus cannot be achieved without the support of the communities. Even if it is, it cannot be sustained. And the foundation of a solution in Cyprus is fast collapsing. If solution is still the objective, one important role of the leaders is to continue to prepare their people regardless of what they go through on the negotiation table.

…

Both sides have indicated that they are willing to continue with the solution process following the Mont Pelerin fallout. UN Secretary General’s Special Advisor on Cyprus, Espen Barth Eide is in Cyprus this week to seek ways of reviving the process. We will most probably see the sides back at the negotiation table soon. And most probably there will be other tense moments, disappointments and even breakdowns in the negotiations, which have entered the last and most difficult phase.

It is important that the leaders, who have come so close to the objective of a federal Cyprus, to focus on the big picture, to not get blown away with every breeze, and to continue to prepare and encourage their communities for solution, peace and dialogue. There is no other alternative for Cyprus.

Mont Pelerin’in ardından...

 Esra Aygın

Çöken Mont Pelerin zirvesinden sonra birçok şey yazıldı ve söylendi. Kim haklı kim haksız, kim suçlu, kim suçsuz tartışmasına, magazin tadında bol aksiyonlu, gözyaşlı perde gerisi hikayelere hiç girmeyeceğim. Çünkü her hikayenin en az iki tarafı olduğunu ve hiç bir zaman tek bir tarafın mutlak haklı ve iyi, veya mutlak haksız ve kötü olmadığını biliyorum. Bu nedenle sadece tarafların pozisyonunu ve bu pozisyonun arkasındaki mantığı aktarmaya çalışacağım.

Bildiğim bir şey daha var... O da, Mont Pelerin zirvesinin ardından yapılan resmi ve gayrı-resmi açıklamaların ve karşı tarafı suçlama oyununun, çözüm sürecine masadaki tıkanıklıktan daha büyük zarar vermiş olduğudur... Kuzeyde açıktan, güneyde daha çok el altından devam eden bu sorumluluk ve suç yükleme oyunu toplumların birbirine ve çözüme olan güvenini büyük oranda sarstı ve sarsmaya da devam ediyor.

Oysa çözüm sürecinin temeli toplumlardır ve toplumların desteği olmadan çözüm yapılamaz, yapılsa da yaşatılamaz. Maalesef, şu anda çözümün temeli büyük bir hızla çöküyor. Eğer hedef hala çözümse, liderlerin bir görevi de, müzakere masasında ne yaşanırsa yaşansın, halkı buna hazırlamaya devam etmektir.

Sorun Kıbrıs’ta başladı, İsviçre’ye taşındı, geri getirildi

Mont Pelerin’e gelince... Yaşanan sorunun temelinde, Toprak başlığının Garantiler başlığı ile bağlantılı mı yoksa ayrı mı ele alınacağı ile ilgili anlaşmazlık yatıyor. Bu anlaşmazlık 27 Ekim akşamı Lefkoşa’da liderler arasında beş saat süren gergin görüşmenin konusuydu ve orada aşılamayıp sadece ertelenmişti.

Kıbrıs Türk tarafı 11 Şubat ortak açıklamasında da belirtildiği gibi Toprak ve Garantiler başlığı da dahil, tüm konuların birbiri ile bağlantılı görüşülmesini talep ediyor, çünkü Rum tarafının Garantiler konusundaki pozisyonunu görmeden Toprak konusunda herhangi bir taahhüt altına girmek istemiyor.

Kıbrıs Rum tarafı ise Garantilerin sürecin en sonunda, tüm diğer konularda bir uzlaşmaya varıldıktan sonra ele alınması konusunda ısrarcı. Bu yaklaşımın arkasında çok büyük ihtimalle, Toprak ve Garanti konularını birbirinden tamamıyla ayrı tutarak Kıbrıs Türk tarafının her iki konuda da esnemesini sağlamak var. Çünkü Toprak ve Garantiler paralel şekilde ele alınırsa olası sonuç, bir konuda bir tarafın, diğer konuda da diğer tarafın esnemesi olacaktır.

Rum tarafı son günlerde yaptığı açıklamalarla da beşli konferansta sadece Garantiler konusunun ele alınmasını istediğini ortaya koydu. Çünkü güçlü bir Türkiye’ye karşı zayıf bir Yunanistan’ın olacağı beşli konferansta her konuda baskı altına alınabileceğinden endişe ediyor.

Sonuç olarak, İsviçre’de Garantiler konusu tatmin edici bir şekilde ele alınamadığı için Kıbrıs Türk tarafının da Toprak konusunu orada bitirmesi mümkün olmadı.

Yine de Kasım başındaki ilk Mont Pelerin zirvesinde Akıncı’nın liderlik göstererek yaptığı bazı açılımlar, tarafları toprak kriterlerinde anlaşmaya çok yakınlaştırmıştı. İki lider geçtiğimiz Pazar günü Mont Pelerin’de bir araya geldiklerinde toprak kriterlerinde anlaşmaya varacaklarına dair büyük bir beklenti ve umut vardı. Hatta zirve başlamadan görüştüğüm müzakerelere yakın diplomatik bir kaynak “Toprak kriterlerinde anlaşmaya varamamaları neredeyse ihtimal dışı. Bu anlaşma Akıncı’nın açılımları sayesinde geçtiğimiz Cuma da sağlanabilirdi” demişti.

Tarafların üzerinde anlaşması gereken Toprak kriterleri üç maddeden oluşuyor: Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum kurucu devletlerinin toplam alan içerisindeki yüzdelikleri, toprak düzenlemesine tabii olacak yerlere dönecek Kıbrıslı Rum göçmenlerin sayısı, ve sahil şeridinin toplam alanı.

Taraflar Akıncı’nın yaptığı açılım ile ilk kriter için %28,2-%29,2 aralığında anlaşırken, toprak düzenlemesine tabii olacak yerlere dönecek olan Kıbrıslı Rum göçmen sayısında tıkandılar. Kıbrıs Rum tarafı 78,000-92,000 aralığında ısrar ederken Kıbrıs Türk tarafı alt sınır için 55,000 ile başladı ve bu rakamı 65,000’e kadar çıkardı.

Rakamların özünde Omorfo var

Kıbrıs Rum kurucu devletine iade edilecek yerlere dönecek Kıbrıslı Rum göçmenlerin sayısı, aslında geri verilecek yerlerin kodu. Dönecek göçmen sayısı ne kadar yüksek olursa, o kadar çok yerleşim yerinin (ör. Omorfo) iade edilmesi söz konusu olur. Dolayısıyla, tarafların üzerinde anlaşamadığı bu rakam, temelde Omorfo’nun geri verilip verilmeyeceğinin göstergesi. Rakamın 70 binlerin üzerinde olması Omorfo’nun verilmesi ihtimalini çok yükseltiyor. Kıbrıs Türk tarafı, Rum tarafının Garantiler ile ilgili pozisyonunu görmeden – ki bu da beşli konferansa kalmış görünüyor – elindeki en büyük müzakere kartı olan Omorfo ile ilgili bir taahhüt altına girmek istemiyor. Bu, Akıncı’nın da dediği gibi Kıbrıs Türk tarafının beşli konferansa hiçbir müzakere gücü olmadan gitmesi anlamına geliyor.

Diğer taraftan, Kıbrıs Rum tarafı, bugüne kadar devam eden müzakerelerde ‘alan’ tarafın Kıbrıs Türk tarafı olduğunu, Yönetim ve Güç Paylaşımı başlığı altında Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitlikleri adına birçok kazanım elde ettiğini, yönetimde eşit ortak olmalarının temin edildiğini ve tüm KKTC vatandaşlarının federal Kıbrıs vatandaşı olmalarının kabul edildiğini, buna karşın Kıbrıslı Rumların ‘alacağı’ başlıklar olan Mülkiyet ve Toprakta henüz ellerinde kamuoyuna sunacak somut bir şeyleri olmadığını söylüyor. Kıbrıslı Rum Lider Nikos Anastasiadis, elinde Omorfo gibi somut bir kazanım olmadan beşli konferansa gitmeyi, yani sürecin son aşamasına geçmeyi kamuoyuna meşru gösteremeyeceğini düşünüyor.

Bütünlüklü olarak bakıldığında, Kıbrıs müzakerelerinde 1975’ten beri formül, toprak karşılığında siyasi eşitlik ve güç paylaşımıdır. Yönetimdeki hakkımız, siyasi eşitliğimiz, uluslararası tanınmışlık ve uluslararası hukuka dahil olmak karşılığında Akıncı’nın da dediği gibi, verebileceğimiz tek şey topraktır. Dolayısıyla, bana göre sorun toprak iadesinde değil bunun zamanlamasındadır.

Mont Pelerin tıkanıklığının ardından her iki taraf da çözüm sürecini devam ettirme isteklerini ortaya koydular. BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Espen Barth Eide sürecin nasıl devam edebileceğini araştırmak için dün akşam adaya geldi. Çok büyük ihtimalle yakın bir zamanda müzakere masasının yeniden kurulduğuna ve tarafların yeniden masaya oturduklarına şahit olacağız. Ve yine çok büyük ihtimalle sürecin en zor olacağı bilinen son aşamalarında müzakerelerde yine gergin anlar, hayal kırıklıkları hatta kırılmalar yaşanacak.

Önemli olan, federal Kıbrıs hedefine bu kadar yaklaşmış olan iki liderin büyük resme odaklanması, her esinti ile savrulmaması, toplumlarını çözüme, barışa ve karşılıklı diyaloğa teşvik etmeye devam etmesidir. Zira Kıbrıs için bundan başka alternatif yoktur. 

Kıbrıslı Rum göçmenlerin çözüm durumunda mallarına geri dönmek konusundaki niyetlerini belirlemek amacıyla yapılan araştırma ile ilgili haber: http://esraaygin.blogspot.com.cy/2016/11/rum-gocmenlerin-beste-biri-kuzeye.html

http://esraaygin.blogspot.com.cy/2016/11/kriz-ertelenmis-olabilir-ancak-cozulmedi.html

Masa kurtarılacak... Çoklu konferans tarihi bugün

Esra Aygın – Mont Pelerin

Kıbrıslı Türk lider Mustafa Akıncı ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis arasında İsviçre’nin Mont Pelerin kasabasında devam eden müzakerelerde sürecin bir sonraki aşaması olan çoklu konferans tarihinin bugün belirlenmesi bekleniyor.

Dün iki taraf, gündemlerinde olan toprak kriterleri yerine, sürecin nasıl devam edeceğini ve çoklu konferansın hangi şartlarda yapılabileceğini tartışmışlardı. Gecenin geç saatlerine kadar süren tartışmaya, Yunanistan’ın çoklu konferansa sadece garanti sisteminin kaldırılması ve Türk askerinin adadan tamamen çıkması için katılacağı yönündeki pozisyonu neden olmuştu.

Kıbrıs Türk tarafı, 26 Ekim’de varılan mutabakat doğrultusunda, burada toprak kriterlerinde uzlaşma sağlanmasıyla, başka hiç bir ön şart olmaksızın beşli konferans tarihinin belirlenmesini istiyor.

Yunan kaynaklar ise, tarafların garantilerle ilgili pozisyonlarındaki derin uçurumun çoklu konferansın başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olabileceğini, bu nedenle çoklu konferans tarihinin, ancak taraflar arasında güvenlik ve garantiler konusunda belli bir görüş birliğine varılması şartı ile belirlenmesi gerektiğini belirtiyor. Son günlerde Yunan Başbakanı Alexis Tsipras ile telefonda görüşen Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ise, beşli konferansta görüşülecek güvenlik ve garantiler konusunda beşli konferans öncesinde bir taahhüt altına girilmesine sıcak bakmadığı öğrenildi.

Tüm bunlara rağmen, güvenilir kaynaklar, dün başlayan ve bugün de sürecek olan Türkiye ile Yunanistan arasındaki istişareler ve Birleşmiş Milletler’in yoğun mekik diplomasisi sayesinde bir orta yol bulunmasını ve bugün içerisinde beşli konferans için bir tarih belirlenmesini bekliyor. Bugün buradan bir tarih çıkmamasının sürecin dağılması anlamına geleceğini belirten kaynaklar, hiç bir tarafın bunu göze alabileceğini düşünmüyor.

Konferansın çok büyük ihtimalle Aralık ayında gerçekleştirileceği belirtiliyor.

Ancak kaynaklar, tarih belirlendikten sonra, çoklu konferansın başarı ile sonuçlanabilmesi için Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Tsipras arasında konferans tarihine kadar güvenlik ve garantiler konusunda özlü bir iletişimin gerçekleştirilmesi gerektiğinin ısrarla altını çiziyor.